گفت‌وگوی اختصاصی با دکتر میرزامحمدی درباره سیمان سبز

دکتر میرزامحمدی، برای آغاز، لطفاً کمی از مسیر علمی و شکل‌گیری شرکت «سازه فن ‌آور پایدار آرات» برای مخاطبان بگویید.
من سجاد میرزامحمدی، دکتری تخصصی مهندسی سازه را با تمرکز بر توسعه مصالح نوین سازگار با محیط‌زیست گذرانده‌ام. دغدغه کاهش اثرات زیست‌محیطی صنعت ساخت‌وساز باعث شد از دوران کارشناسی‌ارشد روی پروژه‌های "سیمان و بتن سبز" متمرکز شوم. در ادامه، باتکیه‌بر دستاوردهای پژوهشی و اجرای آزمایش‌های صنعتی، شرکت "سازه فن‌ آور پایدار آرات" را تأسیس کردم تا این ایده‌ها وارد فضای واقعی بازار شوند. هدف ما فقط تولید یک محصول نیست؛ ما به دنبال تغییر نگرش در صنعت ساخت‌وساز ایران هستیم، به ‌سمتی که سازگار با محیط‌زیست و پاسخگو به چالش‌های آینده باشد.
چرا بحث سیمان و بتن سبز این‌قدر حیاتی شده است؟
تولید سیمان یکی از منابع اصلی دی‌اکسیدکربن در جهان است. حدود ۵ درصد از کل انتشار جهانی CO₂ ناشی از این صنعت است. ایران، با جایگاهی به‌عنوان هفتمین منتشرکننده CO₂ از محل تولید سیمان، سهم قابل‌توجهی در این آمار دارد. این مسئله فقط یک دغدغه زیست‌محیطی نیست؛ فشارهای بین‌المللی، افزایش قیمت انرژی و محدودیت منابع، صنعت ما را مجبور به تغییر می‌کند. از این منظر، توسعه سیمان و بتن سبز مثل LC3، یک انتخاب تجملی نیست بلکه یک ضرورت آینده‌نگرانه است.
فناوری LC3 چه جایگاهی در این مسیر دارد؟
LC3 یا سیمان‌های سه‌جزئی نسل جدیدی از سیمان است که با جایگزینی ۵۰ درصد کلینکر با ترکیبی از رس کلسینه شده و پودر سنگ‌ آهک، کیفیت مکانیکی مطلوبی ارائه داده و انتشار CO₂ را حدود 30 درصد کاهش می‌دهد. نکته مهم این است که کارخانجات سیمان امروزی بدون نیاز به سرمایه‌گذاری کلان می‌توانند خطوط خود را برای تولید LC3 تطبیق دهند. در نتیجه، یک راهکار عملی و اقتصادی برای کاهش ردپای کربن در صنعت تولید سیمان است.
این ترکیب دقیقاً از چه موادی ساخته می‌شود؟
فرمول استاندارد LC3 شامل 50 درصد کلینکر، 30 درصد رس کائولینیتی کلسینه شده، 15 درصد پودر سنگ آهک و 5 درصد گچ می‌باشد. رس کائولینیتی به دمای ۷۰۰ تا ۸۵۰ درجه سانتی‌گراد به‌منظور کلسیناسیون نیاز دارد، در حالی که دمای موردنیاز برای تولید کلینکر معمولی به بیش از ۱۴۵۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. همین کاهش دما باعث صرفه‌جویی تا 33 درصد به طور متوسط در مصرف انرژی می‌شود. علاوه بر این، استفاده از مواد معدنی بومی باعث شده هزینه‌های حمل‌ونقل تا حد زیادی کاهش یابد.
آیا این فناوری با شرایط و منابع ایران سازگار است؟
کاملاً. ایران منابع غنی رس کائولینیتی و سنگ آهک داشته که برای LC3 ایده‌آل هستند. علاوه بر این، زیرساخت‌های صنعتی سیمان کشور ظرفیت بالایی برای تغییر به تولید LC3 دارند. برتری اقتصادی در اینجاست که هزینه تولید کاهش می‌یابد، در حالی که ارزش افزوده و کیفیت محصول حفظ یا ارتقا پیدا می‌کند. این امر نه‌تنها بازار داخلی بلکه بازار صادراتی منطقه را هم برای ما جذاب می‌کند.
از نظر اقتصادی چه مزایایی دارد؟
کاهش هزینه تولید، کاهش مصرف انرژی فسیلی، و برگشت سرمایه در بازه زمانی کوتاه از مهم‌ترین مزایاست. به دلیل استاندارد بودن محصول، LC3 می‌تواند مستقیم وارد بازار ساخت‌وساز شود. تجربه‌های موفق در کوبا و هند نشان داده که پذیرش بازار بسیار سریع اتفاق افتاده است. این نشان می‌دهد که تولیدکنندگان ایرانی هم می‌توانند بدون ریسک بالا از این فناوری بهره‌مند شوند.
چه کشورهایی از این فناوری استفاده کرده‌اند و با چه نتایجی؟
کوبا از سال ۲۰۱۸ تولید صنعتی LC3 را آغاز و در بسیاری از پروژه‌های ملی استفاده کرده است. هند هم با توجه به نیاز گسترده به زیرساخت‌های ارزان و پایدار، LC3 را در پروژه‌های عظیم عمرانی به کار گرفته است. نتایج هر دو کشور نشان داده که LC3 نه‌تنها پایدار و مقاوم است، بلکه از نظر اقتصادی نیز رقابتی باقی می‌ماند.
LC3 چه جایگاهی در مسیر توسعه پایدار دارد؟
این فناوری به ‌طور مستقیم با اهداف ۹ (صنعت، نوآوری و زیرساخت) و ۱۳ (اقدام در برابر تغییرات اقلیمی) سازمان ملل همسو است. کاهش 30 درصد تولید CO₂، استفاده از منابع محلی، کاهش نیاز به سوخت فسیلی و بهبود دوام و عمر سازه‌ها، مجموعه اقداماتی است که حوزه ساخت‌وساز را به سمت یک الگوی پایدار سوق می‌دهد.
جایگاه تحقیق و توسعه در شرکت شما چیست؟
قلب تپنده شرکت سازه فن آور همین بخش تحقیق و توسعه است. ما از تحقیق و توسعه به‌عنوان ابزاری برای بومی‌سازی فناوری جهانی LC3 با منابع داخلی استفاده کرده‌ایم. همچنین پروژه‌های جانبی مانند بهبود مقاومت و دوام بتن، طراحی تجهیزات جدید مثل دستگاه ملات‌پاش، و انجام انواع تست‌های آزمایشگاهی همه در این تیم اتفاق می‌افتد.
غیر از فناوری LC3، چه محصولات یا خدمات دیگری ارائه می‌کنید؟
ما طیف گسترده‌ای از خدمات شامل طراحی و ساخت دستگاه ملات‌پاش، مشاوره و آموزش تخصصی در حوزه مصالح نوین ساختمانی، تحقیقات کاربردی در بهبود خواص بتن، و انجام تست‌های آزمایشگاهی استاندارد را داریم. همه این‌ها با یک رویکرد مشترک انجام می‌گیرد: ایجاد ارزش افزوده پایدار برای صنعت ساخت‌وساز.
آیا پروژه LC3 را به شکل رسمی با دانشگاه‌ها یا مراکز علمی پیش می‌برید؟
بله، در حال حاضر در مرحله پیش ‌رشد تحت حمایت پارک علم و فناوری دانشگاه تربیت مدرس هستیم. این شبکه ارتباطی به ما کمک می‌کند منابع علمی، آزمایشگاهی و حتی سرمایه‌گذاری را در مسیر درست هدایت کنیم. قصد داریم با گسترش این ارتباطات، به یک شرکت دانش‌بنیان معتبر تبدیل شویم.
آینده صنعت ساخت‌وساز سبز در ایران را چگونه می‌بینید؟
مسیر آینده بدون شک به سمت مصالح هوشمند و سازگار با محیط‌زیست خواهد رفت. فناوری‌هایی مثل LC3 کلید عبور از بحران‌های زیست‌محیطی و اقتصادی این صنعت هستند. تخصصی‌ سازی، همراه با تیم‌های تحقیق و توسعه، می‌تواند تحول بزرگی ایجاد کند. علاقه‌مندان می‌توانند با مراجعه به وب‌سایت مجموعه «سازه فن‌ آور پایدار آرات»، اطلاعات دقیق‌تر درباره LC3 و سایر پروژه‌ها دریافت کنند.
در پایان، چه پیامی برای صنعتگران دارید؟
مسیر تغییر از آگاهی آغاز می‌شود. سازندگان، سرمایه‌گذاران و مسئولان باید بدانند که فناوری‌هایی مثل LC3 آینده ما را تضمین می‌کنند. این نه فقط یک گام به سمت توسعه پایدار، بلکه یک سرمایه‌گذاری سودآور برای آینده ایران است.