وقتی ۲۰ میلیون خودرو پیر، زنجیر توسعه را می‌کشند

 

بر اساس برآوردهای رسمی، حدود ۲۰ میلیون خودروی سبک و سنگین در کشور تردد می‌کنند که بخش قابل توجهی از آن‌ها از سن استاندارد گذشته و با وجود فرسودگی شدید، همچنان فعال‌اند. رفتار فنی این خودروها—از احتراق ناقص تا مصرف سوخت بالا—به‌طور مستقیم با میزان آلایندگی آن‌ها نسبت دارد و همین امر، «فرسوده‌ها» را به بازیگران اصلی آلودگی هوا تبدیل کرده است.

 

کارشناسان محیط زیست معتقدند هر خودروی فرسوده به اندازه چند خودرو با استانداردهای روز آلایندگی تولید می‌کند. این در حالی است که طرح‌های نوسازی ناوگان در سال‌های اخیر یا متوقف شده یا با سرعتی بسیار کند پیش رفته است. نتیجه این عقب‌ماندگی، افزایش سهم خودروهای پیر در تولید ذرات معلق و آلاینده‌های خطرناک شهری است.

 

با این وجود، فشار افکار عمومی و حتی نهادهای نظارتی همچنان بر خطوط تولید خودروسازان متمرکز است؛ حال آن‌که بسیاری معتقدند تا زمانی که نوسازی ناوگان فرسوده جدی گرفته نشود، حتی تولید بهترین خودروهای جدید نیز تأثیری محسوس بر بهبود کیفیت هوا نخواهد داشت. خودروهای نو در بهترین حالت تنها جایگزین بخشی از تقاضا می‌شوند، اما آنچه در خیابان‌ها دودزا باقی می‌ماند، همان ناوگان فرسوده و رهاشده است.

 

به گفته تحلیلگران، حل معضل آلودگی هوا نه با سرزنش یک‌جانبه تولیدکنندگان، بلکه با اجرای برنامه‌های واقعی برای خروج خودروهای فرسوده از چرخه، ارائه مشوق‌های مؤثر و ایجاد سازوکارهای اقتصادی پایدار برای نوسازی امکان‌پذیر است. در غیر این صورت، بحران آلودگی همچنان مهمان همیشگی زمستان خواهد بود.