بهرنگ توفیقی:

درگیر «آقازاده» بودم که «افرا» را قبول کردم

بهرنگ توفیقی پس از ساخت سریال «آقازاده» در سال ۹۹، کارگردانی سریال در حال پخش «افرا» را پذیرفت؛ مجموعه ای که متن آن برایش «ایده آل» بوده و می‌گوید: «افرا» از آن دسته فیلمنامه‌هایی بود که اگر آن را نمی‌ساختم، حتما پشیمان می‌شدم و اصلا دلم نمی‌خواست شخص دیگری این سریال را کار کند. کارگردان سریال‌های «پدر»، «زیر پای مادر»، «آمین» و «پشت بام تهران» در گفت و گویی با ایسنا درباره اینکه چرا برای ساخت «افرا» به سراغ موضوع محیط زیست رفته است؟ اظهار می‌کند: در درجه اول نمی‌شود گفت برای ساخت این مجموعه ما به سراغ محیط زیست رفتیم؛ چراکه اول فیلمنامه این کار به من پیشنهاد شد که یکی از کاراکترهایش هم محیط بان بود. درواقع این سوال باید از نویسندگان کار پرسیده شود. وقتی فیلمنامه را خواندم نمی‌خواستم از دستش بدهم و دوست داشتم حتما خودم این کار را بسازم. با وجودی که آن روزها درگیر سریال «آقازاده» بودم اما قبول کردم و کار را ساختم.
درگیر ممیزی نبودیم
توفیقی در ادامه درباره اینکه با توجه به حساسیت‌های بخش محیط زیست و انتقادهایی که همواره به آن وارد است، برای ساخت «افرا» محدودیتی در پرداخت قصه داشتید؟ خاطرنشان می‌کند: آنقدری که قرار بود در قصه «افرا» به بحث محیط زسیت پرداخته شود، راجع به آنها حرف زدیم؛ البته ممکن است بعدها واکنش‌ها و نارضایتی‌هایی از سوی مدیران و دست اندرکاران ایجاد شود اما در طول ساخت سریال، محدودیتی نداشتیم و مواردی که می‌خواستیم به آنها اشاره کنیم صورت گرفت. آنچه که اقتضای قصه «افرا» بود به آن پرداخته شد و ما درگیر ممیزی نبودیم.
کارگردان سریال «افرا» به حرفهایش چنین اضافه می‌کند: به نظرم به سیستم مدیریت محیط زیست همیشه انتقاد وارد شده است. بخشی از موضوع محیط زیست کشورمان هم برای خود مردم نیاز به فرهنگ سازی دارد؛ چراکه خیلی از عواملی که به محیط زیست آسیب می‌زنند، متاسفانه خود مردم هستند که عده ای نادانسته این کار را می‌کنند و برخی می‌دانند و رعایت نمی‌کنند؛ بنابراین مشکلات ما در محیط زیست، تنها به بخش مدیریت مربوط نمی‌شود و همان طور که اشاره کردم بخشی از آن به فرهنگ سازی نیاز دارد که البته این بخش خیلی به سریال ما برنمی‌گردد، ان شاءالله در کارهای بعدی فرهنگ سازی بیشتری اتفاق بیفتد.
طرح همه موضوعات در قالب نمایش جذاب تر است
او سپس درباره اینکه برخی‌ها فکر می‌کنند موضوع محیط زیست فقط در قالب مستند جذاب است، درباره پرداخت به این موضوع در قالب نمایش و اینکه چقدر می‌تواند تاثیرگذار باشد؟ تصریح می‌کند: اساسا به نظرم پرداختن به همه موضوعات در قالب نمایشی، هم مخاطبان بیشتری خواهد داشت و هم اینکه قاعدتا به خاطر گستردگی مخاطب می‌تواند تاثیرگذارتر باشد. از طرفی دیگر وقتی موضوعی چون محیط زیست با قصه و درام آمیخته می‌شود، می‌تواند بیشتر تاثیرگذار باشد، اما نکته ای که باید در نظر گرفت این است که وقتی بحث محیط زیست از قالب مستند خارج می‌شود و وارد داستان می‌شود، به نوعی با درام و قصه تنیده می‌شود و کاراکترهای نمایشی هم به سبب ویژگی‌هایی که دارند، مورد پسند افرادی که سفارش دهنده کار هستند واقع می‌شوند؛ البته کار ما سفارشی نبود. ما دوست داشتیم به این موارد در «افرا» اشاره کنیم به همین خاطر مسئول قصه ما، محیط بان است و درباره فردی صحبت می‌کنیم که در عین حال که محیط بان است، اخلاق تندی هم دارد و حالا در ادامه داستان خواهید دید که جوابش را هم از این اخلاقش می‌گیرد و از عصبی بودنش لطمه می‌خورد.
اصلا نمی‌خواستیم به کرونا بپردازیم
توفیقی در بخشی دیگر از این گفت و گو با تاکید بر اینکه اجازه نداده اند کرونا بر «افرا» تاثیر منفی بگذارد، درباره دشواری‌های ساخت سریال در ایام کرونا توضیح می‌دهد: به دلیل اینکه نمی‌خواستیم در کارمان به موضوع کرونا اشاره داشته باشیم، صحنه‌هایی که هنرور زیاد داشتیم و مردم هم حضور داشتند و بازیگران باید بدون ماسک ایفای نقش می‌کردند، خیلی برایمان سخت بود. زمان داستان «افرا» به سال ۹۸ برمی‌گردد؛ یعنی اصلا نمی‌خواستیم به کرونا بپردازیم که متاسفانه دشواری‌های زیادی داشتیم و دو راه بیشتر برای کارمان نداشتیم؛ یکی اینکه یا باید از خیلی مسائل می‌گذشتیم و یا اینکه زحمت عوامل را بیشتر می‌کردیم که ما راه دوم را انتخاب کردیم؛ بنابراین همه عوامل به ویژه دستیاران اذیت شدند و واقعا این کار تلاش مضاعف می‌خواست که با تلاش همه عوامل صحنه و بازیگران دشواری‌های کرونا کمتر به چشم خورد. به نظرم «افرا» برایم ایده آل بود و اجازه ندادیم کرونا روی آن تاثیر منفی بگذارد. کارگردان «افرا» می‌گوید: در طول ساخت سریال عوامل واکسینه نشده بودند و خداراشکر تا پایان کار کسی درگیر کرونا نشد. بلافاصله بعد از اتمام سریال خودم درگیر این بیماری شدم و اکنون بهبود یافتم.
دلم می‌خواست یکی
دو ماه بیشتر زمان داشتیم
وی در ادامه درباره اینکه ابتدا قرار بود سریال «۸۷ متر» کیانوش عیاری از شبکه یک به روی آنتن برود و در ادامه تصمیم به پخش «افرا» گرفته شد، آیا زمان کافی برای تولید این سریال داشتید؟ اظهار می‌کند: به اندازه کافی زمان نداشتیم با این همه تصویربرداری «افرا» نسبت به کارهای دیگرم با فاصله بیشتری از آغاز پخش به پایان رسید ولی باز هم این فاصله ایده آل نبود. من دلم می‌خواست یکی ـ دو ماهی بیشتر برای تدوین، موسیقی، صداگذاری و جلوه‌های ویژه فرصت داشته باشیم. فکر نمی‌کردیم به این زودی سریال پخش شود به همین خاطر کمی دست نگه داشته بودیم تا تدوین پیش برود و بعد به موسیقی برسیم که کمی در این بخش درگیر عجله شدیم، ولی در کل پخش «افرا» آنقدر هم به یکباره نبود و ما یک آمادگی ذهنی داشتیم. در حال حاضر هم تصویربرداری این مجموعه به پایان رسیده است ولی تدوین ادامه دارد.