گفت‌وگو با مسعود سخاوت‌دوست، آهنگساز سینما

سینمای مستند برای پرداختن به موسیقی توان مالی ندارد

مسعود سخاوت‌دوست درباره سیر تحول موسیقی فیلم در ایران گفت: آهنگسازان سینما در گذشته با سختی‌های امروز مواجه نبودند، در نتیجه به سمت استفاده از موسیقی ارکسترال می‌رفتند.
به گزارش هنرآنلاین، سخاوت‌دوست درباره اینکه موسیقی متن فیلم و سریال نسبت به گذشته تا چه اندازه دچار تغییر شده گفت: قطعا ما تغییر ساختاری و محتوایی در طول این سال‌ها داشتیم و طبیعتا در آینده هم خواهیم داشت. اینکه این تغییر در آینده به‌نوعی پیشرفت حساب می‌شود یا پسرفت، داوری نمی‌کنم اما تغییر ساختاری در این حوزه در طول این سال‌ها خیلی مشهود است.
وی افزود: در واقع ما یک جریان اجتناب‌ناپذیر حرکت از سمت آکوستیک به سمت الکترونیک را داشتیم که هر چقدر جلوتر می‌رود، پیشرفته‌تر می‌شود. این بحث فقط منحصر به موسیقی نبوده و در سینمای ایران نیز به همین شکل است. ما هر چقدر به سمت جلو حرکت می‌کنیم سلیقه عمومی نسبت به کیفیت کارها در حال تغییر است و طیف‌هایی به صورت ویژه در حال تمرکز روی مسائل سینما هستند. اکنون موسیقی فیلم، تدوین، صداگذاری از مسائلی مورد توجه است که قبلا نبوده یا خیلی محدود و مربوط به ۴، ۵ قطب مشخص بوده است. در حوزه موسیقی فیلم نیز همین موضوع متجلی است به این شکل که به خاطر زیاد شدن تعداد آهنگسازان موسیقی فیلم با گونه‌های مختلفی از تفکر، نگرش و زیبایی‌شناسی مواجه هستیم، در حالی که در گذشته این کثرت را نداشتیم.
سخاوت‌دوست همچنین درباره تغییرات محتوایی که برای موسیقی متن رخ داده نیز گفت: به هر حال ساختار روی محتوا تاثیرگذار خواهد بود. اینکه ما برای پیاده کرده ایده‌ها و محتویات کارمان یک معذوریتی داریم، می‌تواند روی خود محتوا تاثیرگذار باشد. در گذشته وقتی آقای فخرالدینی قصد داشتند یک ارکستر ملی را جمع‌آوری کنند و برای یک اثر سینمایی یا سریال بخواهند کاری را آهنگسازی کنند با سختی‌هایی که به لحاظ بحث تهیه و یا ارنج این موضوع که در حال حاضر وجود دارد، مواجه نبود و به بهترین شکل این کار را انجام می‌دادند. الان شرایط به طور کل متفاوت شده و خود تهیه‌کننده و کارگردان نیازی به ارکستر بزرگ نمی‌بینند و اساسا باتوجه به این خواسته از آهنگساز می‌خواهند کار را با یک حجم مینیمال و یک تک سازی به صورت سولو جلو ببرد.
وی افزود: در سینمای مستند ما بحث تم، واریاسیون را الزاما نداریم و نیاز نیست که هر شخصیتی برای خود تمی داشته باشد و بحث‌های اتمسفری و فضاسازی خیلی بیشتر می‌تواند مطرح باشد. چراکه یک روایتی در سینمای مستند داریم که ممکن است اساسا سوم شخص باشد و همین موضوع در موسیقی تاثیرگذار خواهد بود. اما نکته‌ای که در این بحث خیلی مهم است، بحث بضاعت تهیه موسیقی مستند است. در حقیقت آن چیزی که ما الان از موسیقی آثار مستند می‌بینیم یک لایه خیلی نحیف و لاغری از موسیقی است. علت این موضوع هم بحث بضاعت است.
این آهنگساز سینمای ایران در ادامه بیان کرد: کل سینمای مستند غیر از چند مورد خیلی خاص که از حمایت‌های خاص برخوردارند، غالبا حمایت مالی عجیب و غریبی ندارند و اصطلاحا به صورت لوباجت تولید می‌شوند. همین امر باعث می‌شود که در حوزه پست پرداکشن هم این موضوع را ببینیم. به صورتی که حمایت مالی به آن صورت از موسیقی صورت نمی‌گیرد. همین موضوع هم باعث می‌شود که هم روی فرم و هم روی محتوا ما با اغماض ساختاری مواجه باشیم. به عنوان مثال یک اثر مستند که به طور کل و نهایتا بودجه آن ۵۰۰ میلیون تومان است را در نظر بگیرید؛ تمام بودجه این فیلم صرف تصویربرداری، لوکیشن، عوامل شده، در نهایت شاید ۲۰، ۳۰ میلیون باقی بماند که می‌خواهند با آن پست پرداکشن خود را به نتیجه برسانند.