رکود عمیق در بازار خودرو حکم فرماست

توقف خودرو در پارکینگ گرانی‌های اخیر

گروه اقتصادی- عباس قاری: خودرو، این کالای پرطرفدار خانواده‌های ایرانی در پی سیاستهای انبساطی دولتمردان با بیشترین افزایش قیمت‌ها در بین کالاهای صنعتی ساخت داخل طی سال‌های گذشته روبرو بوده است. این چهارچرخ پر مصرف ایرانی‌ها علی‌رغم اینکه پول و انرژی بسیاری را صرف خود می‌کند اما بازهم مورد استقبال میلیون‌ها خانوار در کشور قرار دارد. ساخت و عرضه خودرو به عوامل داخلی و خارجی همچون هزینه تولید، دستمزد، خرید از قطعه سازان داخل و خارج کشور، نرخ دلار، هزینه مبادلات بانکی و گردش نقدینگی وابسته است که طی این سالها خودروسازان را برای تولید و عرضه خودرو دچار چالشهای بسیاری کرده اند.با روی کار آمدن دولت سیزدهم امیدهایی بر اساس وعده‌های داده شده از قبیل افزایش تولید خودرو و در ادامه رشد عرضه این کالا به بازار و یا ترخیص فوری خودروهای ناقص از کف پارکینگ خودروسازان (که بنابر گزارشها به بیش از 80 هزار خودرو می‌رسد) در بین مردم ایجاد شده بود که متاسفانه نه تنها تاکنون که چهار ماه از شروع کار دولت میگذرد در خصوص وعده‌های مذکور اقدامی صورت نگرفته بلکه شاهد اعمال افزایش حدود چهل درصدی قیمت انواع محصولات دو خودروساز بزرگ کشور بوده ایم. بازار خودرو پس از اعمال قیمتهای جدید شاهد افت بیشتر قدرت خرید مردم شد که همین مسئله این بازار را به رکودی عمیق فرو برد.گزارشها از بازار خودروی پایتخت حاکی از بازگشت رکود عمیق به خرید و فروش‌ها پس از چند روز کاهش قیمت‌هاست.به گزارش مردم سالاری،در روزهای گذشته و با کاهش ۲ هزار تومانی نرخ ارز، شاهد افت قیمت ۲ تا پنج میلیون تومانی قیمت انواع خودروی داخلی و به‌تبع آن کاهش قیمت‌ها در خودروهای مونتاژی و خارجی بودیم.این کاهش نرخ‌ها هرچند در قیمت‌های اعلامی از سوی افراد در فضای مجازی بود، اما از دیروز کاهش قیمت‌ها متوقف شده است.به گفته کارشناسان، در روزهای گذشته مشتریان با مشاهده کاهش قیمت ارز در بازار، به امید کاهش بیش از پیش قیمت‌ها از خرید دست کشیدند، اما وضعیت برعکس شده و فروشندگان از فروش خودداری می‌کنند.برپایه این گزارش، در روزهای گذشته برخی خودروهای پرفروش و محبوب بازار از جمله پژو ۲۰۶ تیپ۲ از حدود ۲۷۳ میلیون تومان به ۲۶۸ میلیون تومان، پراید ۱۱۱ از ۱۸۵ میلیون تومان به ۱۶۷ میلیون تومان، تیبا صندوق‌دار تا ۱۸۲ میلیون تومان و پژو ۴۰۵ جی. ‌ال. ‌ایکس تا ۲۷۸ میلیون تومان قیمت‌گذاری شدند.در این زمینه، رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودروی پایتخت به ایرنا گفت: بازار در روزهای اخیر با سکون نسبی همراه بود و خرید و فروش‌ها متوقف است.سعید موتمنی معتقد است: اکنون بسیاری از مسائل به مسائل سیاسی بین‌المللی پیوند خورده است و به نوعی همه منتظر نتیجه مذاکرات هستند.
کمبود عرضه خودروساز
عامل اصلی آشفته بازار خودرو
به گفته رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودروی پایتخت در ماه‌های گذشته آنچه بیشترین تاثیر را در افزایش قیمت بازاری و کارخانه‌ای خودروها داشته، کمبود عرضه از سوی خودروسازان بوده است.این مقام صنفی خاطرنشان‌کرد: اکنون نیز عرضه خودروسازان بهتر از قبل نشده و اگر خودروهای ناقص کف پارکینگ‌ها تکمیل نشود، به آشفته بازار موجود دامن زده می‌شود.وی گفت:‌ نگاه بازار به مذاکرات سیاسی مثبت است و اگر شاهد نتیجه‌بخش بودن مذاکرات باشیم، ریزش شدیدی را در قیمت خودرو تجربه خواهیم کرد.موتمنی با اشاره به تقاضای کاذب اندک موجود در بازار، خاطرنشان‌کرد: ‌هرچند عمده تقاضای موجود در بازار مصرفی و واقعی است، اما در عمل خرید و فروش‌ها اندک است.
آخرین وضعیت
شرط صادرات خودرو و قطعات
در حالی که در طرح آزادسازی واردات خودرو تاکید بر واردات در مقابل صادرات خودرو و قطعات آن است، بررسی‌ها نشان می‌دهد در سال جاری در مجموع حدود ۷۰ میلیون دلار خودرو، قطعات و اجزای مرتبط با آن از ایران به سایر کشورها صادر شده است.واردات خودرو به ایران از سال ۱۳۹۷ و در جریان تغییر سیاست‌های ارزی ممنوع شده است و حتی در جریان تعیین تکلیف خودروهای وارداتی دپو شده در گمرک که قبل از ممنوعیت نیز به ایران رسیده بود، تامین ارز و ترخیص آن، چالش چند ساله‌ای بود که هنوز هم برخی صاحبان خودروها درگیر آن هستند.
اما در چندماه اخیر طرح آزادسازی خودرو مطرح شده است که هرچند نهایی نیست ولی طی آن شرط واردات این طور تعیین شده که هر شخص حقیقی یا حقوقی می‌تواند به ازای صادرات خودرو یا قطعات خودرو یا سایر کالاها یا خدمات مرتبط با انواع صنایع نیرو محرکه و از طریق واردات بدون انتقال ارز نسبت به واردات خودرو تمام برقی یا دو نیرویی (هیبریدی) یا واردات خودروی بنزینی یا گاز سوز با برچسب انرژی B و بالاتر یا دارای شاخص ایمنی سه ستاره و بالاتر بر اساس گواهی‌های استاندارد معتبر، معادل ارزش صادارتی خود اقدام کند.به این بهانه جریان صادرات خودرو و قطعات مرتبط از ایران از گمرک ایران مورد بررسی قرار گرفت که نشان داد در ۹ ماهه سال جاری بیش از ۱۸.۸ هزار تن خودرو، قطعات و اجزای مرتبط با ارزشی بیش از ۷۰.۵ میلیون دلار صادر شده است.
صادرات ۱۰ میلیون دلاری خودرو
براساس گزارشی که لطیفی - سخنگوی گمرک ایران اعلام کرده است، از مجموع صادرات انجام شده حدود ۹۹۵ تن به ارزش ۱۰ میلیون دلار مربوط به صادرات خودرو است.در سایر بخش‌ها نیز ۱۴ میلیون دلار بدنه خودروی سواری، ۱.۴ میلیون دلار بدنه کامیونت، کامیون، ۱۳ هزار دلار بدنه وانت، ۱۴ میلیون دلار اجزا و قطعات فنی خودرو، ۶ میلیون دلار اجزا و قطعات بدنه خودرو، پنج میلیون دلار محور خودرو و اجزای محور آن، ۱.۷ میلیون دلار سایر بدنه‌های خودرو، ۱.۶ میلیون دلار اجزا و قطعات خودروهای سنگین، ۱.۷ میلیون دلار موتور خودرو، ۲.۵ میلیون دلار شیشه خودرو، ۳.۶ میلیون دلار رادیاتور و همچنین ۵۴۲ هزار دلار صندلی خودرو از جمله اقلام مرتبط صادر شده است.
اما از ۱۰ میلیون دلار خودرویی که صادر شده است، بین صادرات خودروهای ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ سی سی به کشورهای مختلف می توان به ۳۷.۸ هزار دلار به اسپانیا، ۴۰۰۰ دلار افغانستان، ۱.۱ میلیون دلار آذربایجان، ۵۰۰۰ دلار ترکیه، ۱۰هزار دلار اوکراین، ۴۶ هزار دلار عراق، ۴۳ هزار دلار چین و ۱۳.۷ هزار دلار سنگال اشاره کرد.در این بین صادرات خودروهای ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سی سی نیز امارات با ۳.۴ هزار دلار و تایوان با ۳۳.۷ هزار دلار، سنگال ۸۸ هزار دلار، عراق ۲۷۵ هزار دلار، روسیه ۳۴.۷ هزار دلار از جمله آن است. به آذربایجان نیز خودروهای ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سی سی صادرات شده که ارزش آن ۱۶ هزار و ۵۰۰ دلار بوده است.در این رابطه باید یادآور شد که صادرات صورت گرفته در کشورهای مطرح شده لزوما به معنی صادرات خودروهای نو و با تعداد بالا نیست که در لیست صادرات قرار گرفته است.