زمستان سخت اروپا و زمستان سرد ما

«غلامرضا مصدق» در گزارشی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد که در مورد چرائی وضع موجود که به انباشت عظیم نارضایتی مردم منجر شده است، می‌توان از ده‌ها منظر آن را توجیه و تفسیر کرد. یکی از این منظرها برای شناخت و تحلیل وضع موجود نحوه درک، تحلیل و مواجهه بخش مهمی از استراتژیست‌ها و تصمیمگیران نظام در چگونگی تعامل با دنیای خارج است. این عزیزان آرزوهای دور و دراز و در عین حال دست نیافتنی دارند، که با تکرار آنها نزد خود و همفکران همدل، کم کم آرزوهایشان دچار دگردیسی شده و به تدریج در ذهن آنها به شکل واقعیات عینی جلوه کرده و بر مبنای آن ذهنیات برای مواجهه ایران با دنیای خارج نسخه پیچیده و به دلیل جایگاه و مقبولیتی که در دستگاه تصمیم‌سازی کشور دارند متاسفانه آن موهومات بعضاً مبنای تصمیمات مهم کشور می‌شوند.
تازه ترین آرزوی متوهمانه ای که با دیدن آن در قالب واقعیتی عینی به تصمیمی مهم و خسارت بار برای ایران منجر شد، تئوری «زمستان سخت اروپا» بود. در پی جنگ اوکراین و قطع گاز روسیه به اروپا، این بزرگواران توصیه کردند با توجه به اتفاق مذکور بهتر است به مدت دو ماه مذاکرات برجام به عقب بیفتد تا با فرا رسیدن فصل سرما و نیاز مبرم اروپا به گاز ما، غربی‌ها در مقابل ما زانو بزند و در شرایط ضعف مفرط آنها بتوانیم کلی امتیاز بگیریم. الآن چهار ماه از آن زمان گذشته، نه تنها خبری از زانو زدن غربی‌ها در مقابل ما نشد، بماند که در این فاصله و قبل از فرا رسیدن زمستان سخت اروپا، همه انبارهای ذخیره گاز مایع اروپا کاملا پر شده، تا آنجا که صف طولانی کشتی‌های حامل گاز مایع برای تخلیه گاز در بنادر اروپا تشکیل شده و علی رغم افزایش شدید قیمت گاز در بدو امر، به تدریج قیمت گاز سیر نزولی در پیش گرفته و حتی به مدت دو هفته قیمت گاز منفی هم شده است!
استراتژیست‌های همه چیزدان ما، صرف نظر از آرزوهای دور و درازشان اگر اطلاعات حداقلی از وضعیت بازار بین المللی انرژی داشتند چنین نسخه متوهمانه و خسارت باری نمی‌پیچیدند، اطلاعات حداقلی از دنیا پیشکش، بدتر آن که آنها حتی از اطلاعات پیش و پا افتاده بیخ گوششان که حتی شهروندان معمولی به‌خوبی از آن آگاه هستند بی بهره بودند و نمی‌دانستند‌ که ایران برای گذراندن زمستان در خوشبینانه ترین حالت روزانه حداقل دویست میلیون متر مکعب کمبود دارد که آن را با قطع گاز صنایع بزرگ و نیروگاه‌ها در اوج سرمای زمستان جبران می‌کند.
خلاصه اینکه چی می‌خواستیم چی شد، خورزوخان وار قرار بود با گاز نداشته مان، اروپا را به زانو زدن واداریم، زانو که نزدند بماند، نسبت به ادامه مذاکرات برجام کم میل تر هم شدند.