قطر، کشورهای اسلامی و جام جهانی فوتبال

سیف الرضا شهابی
بیست و دومین دوره مسابقات جام جهانی فوتبال در روز یکشنبه ۲۹ آبان ۱۴۰۱ در شهر دوحه در کشور قطر با جمعیتی نزدیک به ۳ میلیون نفر افتتاح شد . روزی که «قطر» کشور کوچک و مسلمان حاشیه خلیج فارس با تاریخ استقلال نیم قرن برای برگزاری جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ انتخاب شده بود در عین این که مسلمانان از انتخاب یک کشور اسلامی برای میزبانی جام جهانی برای نخستین بار خوشحال بودند در عین حال، سئوالات و ابهامات فراوان در برای فوتبالیست‌ها و طرفداران فوتبال در سراسر جهان ایجاد شد؛ از جمله این که آیا قطر از عهده برگزاری آن به نحو احسن بر خواهد آمد؟ قطر از همان زمان که میزبانی این کشور برای جام جهانی ۲۰۲۲ مورد تایید فیفا قرار گرفت شروع به ساخت ورزشگاه‌ها و هتل‌ها و مراکز تفریحی کرد. هدفش این بود که هر آنچه را که برای بهتر برگزار شدن جام جهانی لازم است انجام دهد تا در عمل پاسخگوی منتقدین برگزاری این تورنمنت در قطر باشد. به پشتوانه امکانات مالی غنی که این کشور از آن برخوردار است موفق شد با هزینه ۲۲۰ میلیارد دلار پر هزینه‌ترین جام جهانی را برگزار کند. در حالیکه جام جهانی ۲۰۱۸ در روسیه ۶/۱۱ میلیارد دلار هزینه در بر داشت. قطر با ساختن حدود ۸ ورزشگاه مجهز که در سطح جهانی کم نظیر یا بی نظیر است به منتقدین پاسخ داد. بعد از انتقادهای اولیه، کشورهای غربی از زاویه حقوق بشری که همواره ابزار فشار این کشورها برای مقابله با کشورهای جهان سوم است وارد شدند و اعلام کردند در ساخت ورزشگاه تعدادی کارگران مهاجر و خارجی فوت کردند؛ در این مورد آقای «جیانی اینفانتینو» رئیس سوییسی فیفا پاسخ داد و گفت: اروپا بابت استعمارگری اش تا ۳۰۰۰ سال دیگر باید عذرخواهی کند . اگر چه اظهارات رئیس فیفا به مذاق متکبرانه چشم آبی‌ها خوش نیامد ولی واقعیتی را بیان کرد که همکان بر آن واقفند.
از دیگر کارهایی که در این دوره انجام گرفت تلاش رئیس فیفا برای دور نگه داشتن جهان از جنگ و خونریزی در طول برگزاری جام جهانی است. اینفانتینو در گردهمایی رهبران گروه ۲۰ که در اندونزی تشکیل شد شرکت کرد و درخواست کرد در این یک ماه آتش بس بر دنیا حاکم بشود تا اولین گام برای صلح برداشته شود؛ اگر چه امکان دارد گوش رهبران جنگ طلب جهان به این درخواست رئیس فیفا بدهکار نباشد. از طرف دیگر، در حالیکه ورزشکاران ۳۲ کشور شرکت کننده و طرفدارانشان در حال حرکت به قطر بودند این کشور یک سری محدودیت‌ها را که با روح اسلامی سازگار است اعلام کرد و از همگان خواست آن‌ها را اجرا کنند و جهان فوتبال را در مقابل عمل انجام داده قرار داد. از جمله:
پوشش مناسب و مطابق با فرهنگ بومی برای خانم‌ها و آقایان.
جلوگیری از ورود همجنسگرایان و رعایت روابط عاشقانه بین دخترها و پسرها و خانم‌ها با آقایان در ملا عام.
ممنوعیت ورود کتاب‌های غیر اسلامی - مواد مخدر - محصولات تولید شده از گوشت خوک - مشروبات الکلی - فیلم‌های مستهجن و لوازم مربوط به پورنوگرایی.
موارد فوق که با فرهنگ غربی‌ها ناسازگاری دارد مورد انتقاد مسافران غربی قرار گرفت. در این مورد هم رئیس فیفا گفت: اگر دو روز مشروب نخورید نمی‌میرید! درخشش دو تیم کشورهای عربی در روزهای نخستین مسابقات، عربستان در مقابل آرژانتین و با حضور «لیونل مسی» در تیم آرژانتین و یکی از مدعیان قهرمانی که با برد عربستان همراه بود و نتیجه مساوی تونس و مراکش در مقابل دانمارک و کرواسی بر توانمندی فوتبال در جهان عرب و جهان اسلام خواهد افزود و اگر عربستان با این فرمان در قطر پیش برود بعید نیست برای برگزاری جام‌های بعدی نامزد شود! در حالیکه رئیس فیفا از رهبران کشورهای قدرتمند می‌خواهد در این یک ماه از جنگ دست بکشند و به صلح فکر کنند متاسفانه فوتبال ایران با پتانسیلی که از آن برخوردار است گرفتار درگیری‌های سیاسی داخلی شد و در حال از دست دادن جایگاهش در منطقه و جهان است که دودش به چشم همه ایرانی‌ها با هر فکر و از هر جناحی خواهد رفت.